Πολλά κι αδιάφορα

ΑΤΑΚΤΩΣ ΕΡΡΙΜΜΕΝΑ




"C’est ainsi qu’on peut se targuer d’aimer la bande dessinée. Pourquoi ne pas aimer la bande dessinée? Mais s’en targuer c’est autre chose. C’est dire, en sous main, il n’y a pas d’art mineur. Et quand on dit il n’y a pas d’art mineur, non seulement on réhabilité les arts mineurs mais on vide les autres."
Alain Finkielkraut, Répliques, France Culture, 5/5/2014.




Gilles Larher, Sébastien Vassant, La Voix des hommes qui se mirent, Futuropolis, 2009.

"C’est ainsi qu’on peut se targuer d’aimer la bande dessinée. Pourquoi ne pas aimer la bande dessinée? Mais s’en targuer c’est autre chose. C’est dire, en sous main, il n’y a pas d’art mineur. Et quand on dit il n’y a pas d’art mineur, non seulement on réhabilité les arts mineurs mais on vide les autres."

Alain Finkielkraut, Répliques, France Culture, 5/5/2014.

Gilles Larher, Sébastien Vassant, La Voix des hommes qui se mirent, Futuropolis, 2009.

"Gotlib, c’est l’enfant qui tire avec un pistolet à eau dans la gueule d’un dieu vengeur, et ce pistolet à eau, ce sont les règles dérisoires du destin, les lois parodiques du mythe." Pacôme Thiellement, “Portrait de Gotlib en yogi”, Le Magazine littéraire 542, 4/2014.
Cf. “Μαρσέλ Γκοτλίμπ: ένας χιουμορίστας στο μουσείο”, The Books’ Journal 43, 5/2014. (Readpoint)

"Gotlib, c’est l’enfant qui tire avec un pistolet à eau dans la gueule d’un dieu vengeur, et ce pistolet à eau, ce sont les règles dérisoires du destin, les lois parodiques du mythe."
Pacôme Thiellement, “Portrait de Gotlib en yogi”, Le Magazine littéraire 542, 4/2014.

Cf. “Μαρσέλ Γκοτλίμπ: ένας χιουμορίστας στο μουσείο”, The Books’ Journal 43, 5/2014. (Readpoint)





- Είμανε τότε λοχίας του ιππικού. Μέχανε αφήκει φρούραρχο στο χωριό που περνούσε ο σιδερόδρομος, στο Εγκεντίρ… Εθελοντής από τα δεκαεφτά. Φτάνει, που λες, το τηλεφώνημα για την υποχώρηση… Χμ, εδώ σ’ έχω. Φαντάσου μούτρα τα μεμέτια, σα θ’ ανοίξανε το τζαμί και βρήκανε τους αγάδες τούμπανο… Εμείς τους χτίσαμε την πόρτα και τα παράθυρα, ίσαμε διακόσους νομάτους. Ξηλώσαμε τα κεραμίδια και βάρτου στο σημάδι, να δούμε πως δουλεύει το μάλιχερ. Θαρρείς, θα φοβηθώ εγώ τα τσογλάνια;  - Στη Μικρασία στην αρχή ήμανε στα μετόπιστεν. Με τον καιρό στείλανε και τη δικιά μ’ τη μονάδα στο μέτωπο. Είχαμε εντολές να διώξουμε τους Τούρκους απ’ τα γύρω μέρη κι αυτά τα πράματα δεν γίνουνται με το σεις και με το σας. Να σ’ το ειπού αλλιώς, θερίζαμε και σπέρναμε μ’ αλάτ’. Κανένας δε θα σου ειπεί τι έκανε κείθε πέρα, αλλά, Αντώνη, ξεμάθαμε να ‘μαστε αθρώποι. Καμιά φορά βλέπω όσους γυρίσαμε απ’ τη σειρά μ’ στο δρόμο και συλλογιέμαι όσα ‘χω δει με τα μάτια μ’ να κάνει ο καθείς και ριγάω. Αλλά πάλι, σάμπως δεν έκανα κι εγώ;  - Και με τους νάνους, τους αραπάδες, τι αποκάματε;
Παράλληλα αναγνώσματα
Αλέξανδρος Κοτζιάς, Πολιορκία, 1961 (πρώτη έκδοση: 1953). Δημοσθένης Παπαμάρκος, Ντο τα πρες κοτσίδετε, εικονογράφηση: Γιώργος Γούσης, The Books’ Journal 43, 5/2014. (Readpoint)

- Είμανε τότε λοχίας του ιππικού. Μέχανε αφήκει φρούραρχο στο χωριό που περνούσε ο σιδερόδρομος, στο Εγκεντίρ… Εθελοντής από τα δεκαεφτά. Φτάνει, που λες, το τηλεφώνημα για την υποχώρηση… Χμ, εδώ σ’ έχω. Φαντάσου μούτρα τα μεμέτια, σα θ’ ανοίξανε το τζαμί και βρήκανε τους αγάδες τούμπανο… Εμείς τους χτίσαμε την πόρτα και τα παράθυρα, ίσαμε διακόσους νομάτους. Ξηλώσαμε τα κεραμίδια και βάρτου στο σημάδι, να δούμε πως δουλεύει το μάλιχερ. Θαρρείς, θα φοβηθώ εγώ τα τσογλάνια;
- Στη Μικρασία στην αρχή ήμανε στα μετόπιστεν. Με τον καιρό στείλανε και τη δικιά μ’ τη μονάδα στο μέτωπο. Είχαμε εντολές να διώξουμε τους Τούρκους απ’ τα γύρω μέρη κι αυτά τα πράματα δεν γίνουνται με το σεις και με το σας. Να σ’ το ειπού αλλιώς, θερίζαμε και σπέρναμε μ’ αλάτ’. Κανένας δε θα σου ειπεί τι έκανε κείθε πέρα, αλλά, Αντώνη, ξεμάθαμε να ‘μαστε αθρώποι. Καμιά φορά βλέπω όσους γυρίσαμε απ’ τη σειρά μ’ στο δρόμο και συλλογιέμαι όσα ‘χω δει με τα μάτια μ’ να κάνει ο καθείς και ριγάω. Αλλά πάλι, σάμπως δεν έκανα κι εγώ;
- Και με τους νάνους, τους αραπάδες, τι αποκάματε;

Παράλληλα αναγνώσματα

Αλέξανδρος Κοτζιάς, Πολιορκία, 1961 (πρώτη έκδοση: 1953).
Δημοσθένης Παπαμάρκος, Ντο τα πρες κοτσίδετε, εικονογράφηση: Γιώργος Γούσης, The Books’ Journal 43, 5/2014. (Readpoint)

Στο καινούργιο Books’ Journal. / Dans le dernier Books’ Journal. (Readpoint)

Στο εξώφυλλο, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο, από τον Αλέκο Παπαδάτο. / En couverture, Alexandros Papadiamantis et Giorgio de Chirico par Alecos Papadatos.

Στο καινούργιο Books’ Journal. / Dans le dernier Books’ Journal. (Readpoint)

Στο εξώφυλλο, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο, από τον Αλέκο Παπαδάτο. / En couverture, Alexandros Papadiamantis et Giorgio de Chirico par Alecos Papadatos.

"En 1955, avec Bernard Krigstein, il crée la nouvelle graphique Master Race.”De Superman au Chat du Rabbin, catalogue de l’exposition au Musée d’art et d’histoire du judaïsme, Paris, 2007.

Al Feldstein, B. Krigstein, Master Race, Impact 1, 3/1955.

"En 1955, avec Bernard Krigstein, il crée la nouvelle graphique Master Race.”
De Superman au Chat du Rabbin, catalogue de l’exposition au Musée d’art et d’histoire du judaïsme, Paris, 2007.

Al Feldstein, B. Krigstein, Master Race, Impact 1, 3/1955.

“La Grande Guerre en Bande dessinée”, Beaux Arts Magazine Hors Série, 4/2014.
La Grande Guerre en Bande dessinée”, Beaux Arts Magazine Hors Série, 4/2014.
"Dans La Grande Guerre, Sacco le documentaliste a pris le contre-pied de Sacco le reporter. Aucun gros plan, aucune parole n’entre dans cette fresque en noir et blanc en vue plongeante, comme si l’auteur avait survolé le champ de bataille aux commandes d’un dirigeable situé à 10 mètres d’altitude. ‘Je voulais qu’on puisse regarder ce que faisaient les gens à cette époque, c’est-à-dire s’entretuer.’”
Frédéric Potet, “Tout est dans le détail”, Le Monde, 18/4/2014.
Joe Sacco, La Grande Guerre, Futuropolis, 2014 (The Great War, Norton, 2013).
Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Dans La Grande Guerre, Sacco le documentaliste a pris le contre-pied de Sacco le reporter. Aucun gros plan, aucune parole n’entre dans cette fresque en noir et blanc en vue plongeante, comme si l’auteur avait survolé le champ de bataille aux commandes d’un dirigeable situé à 10 mètres d’altitude. ‘Je voulais qu’on puisse regarder ce que faisaient les gens à cette époque, c’est-à-dire s’entretuer.’”

Frédéric Potet, “Tout est dans le détail”, Le Monde, 18/4/2014.

Joe Sacco, La Grande Guerre, Futuropolis, 2014 (The Great War, Norton, 2013).

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"La guerre, quand elle est arrivée dans les maisons, les premières heures, faut être honnête, elle a charmé son monde, comme un chiot dans son petit panier tricolore, mais elle a mal grandi, la bestiole!"
Jean-Pierre Gibrat, Mattéo 1, Futuropolis, 2008.
Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"La guerre, quand elle est arrivée dans les maisons, les premières heures, faut être honnête, elle a charmé son monde, comme un chiot dans son petit panier tricolore, mais elle a mal grandi, la bestiole!"

Jean-Pierre Gibrat, Mattéo 1, Futuropolis, 2008.

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Tout est parti de la Première Guerre mondiale, qui aura infléchi de bien de façons les destins des êtres humains, tuant les uns, traumatisant les autres, et révélant chacun à soi-même."
Pascal Ory, “Déserteur en jupons”, L’Histoire 396, 2/2014.
Stéphane Colman, Eric Maltaite, Choc. Les fantômes de Knightgrave 1,  Dupuis, 2014.
Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Tout est parti de la Première Guerre mondiale, qui aura infléchi de bien de façons les destins des êtres humains, tuant les uns, traumatisant les autres, et révélant chacun à soi-même."

Pascal Ory, “Déserteur en jupons”, L’Histoire 396, 2/2014.

Stéphane Colman, Eric Maltaite, Choc. Les fantômes de Knightgrave 1,  Dupuis, 2014.

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Il y a soixante-douze lettres à l’alphabet des ruines. Elles ne construisent pas des mots, mais des cadavres, chaque phrase est un massacre. Cette écriture se dévore elle-même."

Jacques Tardi, C’était la guerre des tranchées, Casterman, 1993.
David B., La Lecture des ruines, Dupuis, 2001.
Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Il y a soixante-douze lettres à l’alphabet des ruines. Elles ne construisent pas des mots, mais des cadavres, chaque phrase est un massacre. Cette écriture se dévore elle-même."

Jacques Tardi, C’était la guerre des tranchées, Casterman, 1993.

David B., La Lecture des ruines, Dupuis, 2001.

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

Je me vois plus déserteur que héros.

Jacques Tardi
(B. Hopquin, F. Potet, "Festival d’Angoulême : le regard indigné de Tardi sur 14-18", Le Monde, 29/1/2014.

"Vous n’aurez pas l’Alsace et la Lorraine!"




Jean Roba, Boule et Bill, “Pro”vocation, 1988.
Cauméry, Joseph Porphyre Pinchon, Bécassine pendant la guerre, 1916.
Pierre Castex, Jacques Bastian, Dino Battaglia, Sergio Toppi, Histoire de France en bandes dessinées 22, La Grande Guerre, 7/1978.
Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

"Vous n’aurez pas l’Alsace et la Lorraine!"

Jean Roba, Boule et Bill, “Pro”vocation, 1988.

Cauméry, Joseph Porphyre Pinchon, Bécassine pendant la guerre, 1916.

Pierre Castex, Jacques Bastian, Dino Battaglia, Sergio Toppi, Histoire de France en bandes dessinées 22, La Grande Guerre, 7/1978.

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

Hugo Pratt, Côtes de nuit et roses de Piccardie, 6/1972.

Pat Mills, Joe Colquhoun, Charley’s War, 2-3/1983.

Cf. “Ο Μεγάλος Πόλεμος των κόμικς”, The Books’ Journal 42, 4/2014. (Readpoint)

Pierre Christin, Jean-Claude Mézières, Valérian 6, Sur les terres truquées, Pilote 31-34, 12/1976-3/1977.